Excelsiorband Johan viert het koperen jubileum in het theater. Maar: geen ‘toestanden’ graag.

Arjan Terpstra
WEESP

‘Wist je dat de boerderij tegen de grond gaat?’ Johan-drummer Jeroen Kleijn stuurt zijn auto door de weilanden rond Weesp. Reisdoel is de Excelsior-studio, waar de band de laatste hand legt aan een nieuwe plaat, die in het voorjaar moet verschijnen. Aan het einde van de weg rijst het boerderijtje op waar de studio in is gebouwd. Een boerderij uit duizenden, ware het niet dat binnen al jaren popgeschiedenis wordt geschreven. Bettie Serveert nam hier Palomino op. Caesar kwam hier, Scram C Baby, Daryll-Ann. En Johan dus, al vier platen lang.

Binnen luisteren gitarist Maarten Kooijman en zanger/gitarist Jacob de Greeuw op de zachte banken naar de speakers. Producer Frans Hagenaars laat horen welke kleine wijzigingen hij in de nummers heeft aangebracht. ‘Ik heb hier nog een bekken nodig, Jeroen. Die moet kamerbreed in plaats van klein. Wil je morgen je vetste ride meenemen?’ Vier nummers later is duidelijk dat de Excelsior-studio zijn magie nog niet verloren is.

De nieuwe Johan-nummers klinken fris en opvallend divers voor een groep die als ‘gitaarband’ in de boeken staat. Een nog titelloos nummer is rond een ronkend, hoekig basgitaar gebouwd, de volgende leunt meer op een Melotron of traporgel dan op een gitaarriff. ‘We wilden iets minder coupletrefrein-brug’, zegt Kooijman. ‘De arrangementen zijn op deze plaat belangrijker geworden.’

In de lunchruimte schakelen we over naar het eigenlijke onderwerp van dit bezoek. Johan bestaat twaalf en een half jaar en viert dat met een theatertour. Tegelijk komt een box uit met daarin de eerste drie platen, fris ge-remasterd. Twaalf en een half jaar? De Greeuw: ‘We zijn inmiddels een stel ouwe rotten. Als je mij in 1996 had gevraagd wie er zouden overleven, had ik ons er niet bijgezet. Caesar, Daryll Ann – dát waren bands voor de eeuwigheid.’ Hij zet een oudemannenstem op: ‘Alles gaat ka-pot’.

Hoe kom je erop je jubileum in het theater te vieren? Kleijn: ‘We hebben in de afgelopen jaren vaak kleinere dingen gedaan die erg leuk waren. De Parade bijvoorbeeld, waar we een akoestische set speelden. Dan krijg je vanzelf de smaak voor theater te pakken. Het is een plek waar de gelaagdheid van de muziek tot zijn recht komt.’

De opbouw van de jubileumshow is simpel gehouden: de band loopt in chronologische volgorde door de eerste drie platen heen. ‘Geen circusact en toestanden dus’, zegt De Greeuw. ‘De muziek spreekt voor zich, denken we, daar hoef je geen gek hoedje bij op te zetten. Veel nummers zijn altijd in een rock-outfit gespeeld, dan benadruk je de heftige kant, terwijl er onder de herrie ook heel veel moois gebeurt. Dat halen we nu naar voren.’

Eén ding wil De  Greeuw nog kwijt. ‘Het is een misverstand dat muziektheaterprogramma’s alleen voor bands op hun retour zijn, voor oude lullen die moeten zitten bij een optreden. Het is gewoon een plek waar je je creativiteit op een andere manier kan uiten. Schrijf Johan nog niet af, we gaan op naar de honderd!’ 

Johans theatertour begint vanavond in Amstelveen, zie Johan.nl voor details.

De Pers
29-01-2009