De groep Johan is helemaal terug. En hoe! Het nieuwe album Pergola schoot rechtstreeks door naar de eerste plaats van de Moordlijst. Het gezelschap is gecontracteerd voor Geusseltpop, 8 juli in Maastricht, maar geeft eerst nog een concert op Hemelvaartsdag 24 mei in het Venlose Perron 55.

Jacco de Greeuw, Remco Krull, Niels de Wit en Wim Kwakman maakten in 1996 deel uit van de wave-band Visions Of Johanna. Ze waren echter al een tijdje niet meer tevreden met de muzikale koers en gooiden onder invloed van het Amerikaanse Guided By Voices het roer drastisch om. Johanna onderging een geslachtsverandering en werd Johan. De liedjes van de titelloze debuutplaat van Johan waren meer pop, speelser en vooral korter. De simpele drie minutensongs sloegen in als een bom en de vaderlandse pers kwam superlatieven tekort. Binnen een jaar speelde Johan op Pinkpop en Lowlands en ook in Amerika bleek men serieus geïnteresseerd. Niets leek een doorbraak nog in de weg te staan, maar vervolgens liep het onverwacht mis en raakte songschrijver De-Greeuw in een diepe depressie.

Wanneer de crisis zich precies aandiende kan Jacco de Greeuw niet zeggen, maar het moet ergens in de loop van 1997 geweest zijn. "We hadden eigenlijk al lang plannen moeten maken voor een vervolgalbum, maar in de roes van het plotselinge succes is dat er min of meer bij ingeschoten. Wim en ik stelden voor om aan nieuw materiaal te gaan werken, maar de anderen hadden geen zin om dat hele traject opnieuw af te leggen en wilden blijven optreden zolang er vraag naar ons was. De optredens stelden echter steeds minder voor. Als je avond aan avond steeds weer dezelfde set moet spelen is de spontaniteit en het enthousiasme op een gegeven moment ver te zoeken. Het publiek merkt dat ook. Ik stond me gewoon te generen op het podium.'

Daarbij kwam dat, aangezien De Greeuw verantwoordelijk was voor het leeuwendeel van de composities, alle ogen op hem gericht waren. "En dat werkt niet bevorderlijk voor je productiviteit', zegt hij met een diepe zucht. "Ik voelde me niet goed en er kwam niks meer uit mijn handen. We hadden ook steeds vaker ruzie en ik reageerde mijn onmacht af op de anderen. Ik moet toegeven dat ik toen wel een en ander verkloot heb.' Nauwelijks verwonderlijk dus dat de andere bandleden De Wit en Krull het niet lang daarna voor gezien hielden.

Het creatieve vuur bleef weliswaar als een waakvlammetje doorflakkeren, maar het lukte De Greeuw niet de losse ideetjes die hij had concreet te maken. Een jaar lang sloot hij zich af voor de buitenwereld aan de Pergola 55 in Hoorn, waar hij nog steeds met zijn vriendin woont. Buiten haar was Wim Kwakman de enige waarmee hij nog regelmatig contact had. Toen ook nog zijn vader kwam te overlijden, raakte hij in een diepe depressie en besloot professionele hulp te zoeken. Een medisch onderzoek toonde aan dat hij ADHD heeft, een concentratieprobleem veroorzaakt door hyperactiviteit. Die diagnose vormde een lichtpuntje voor De Greeuw.

"Het bleek aangeboren te zijn. Bovendien is het geen psychische, maar een fysieke afwijking. Dat schiep duidelijkheid en dat het niet in mijn hoofd bleek te zitten was ook wel een opluchting.'

Gaandeweg ging het beter met De-Greeuw. Pergola was het eerste nummer dat hij afmaakte. Genoemd naar de naam op het bordje waar hij in zijn periode van apathie dagelijks tegenaan keek. Het werd tevens de titel van het album dat aan zijn vader is opgedragen. Een verzameling knap gearrangeerde liedjes met aanstekelijk gitaarwerk en fraaie koortjes van de nieuwe bezetting die buiten hemzelf en Kwakman tegenwoordig bestaat uit Diederik Nomden, Maarten Kooijman en Diets Dijkstra.

Een plaat ook die meer dan eens verwijst naar de jaren zestig. De woorden crimson and clover uit het titelnummer worden met hetzelfde vibrato-effect gezongen als in het gelijknamige hitje van Tommy James And The Shondells en de achterstevoren afgespeelde gitaar in WhyºCP refereert aan The Beatles ten tijde van Revolver. De invloed van die laatste groep is sowieso heel duidelijk.

"Die oude muziek klinkt gewoon heel warm. Ik ben opgegroeid in de jaren tachtig toen er een uitbarsting was van al die gitaarbands. Hüsker Dü, The Replacements, dat soort dingen. Later kwam ik terecht bij The Beatles en The Kinks, die ik trouwens ook bewonder. Daar ga je je dan in verdiepen. Kijken hoe hun werk in elkaar zit. In mijn songs ben ik op zoek naar een klassieke structuur, al moet het wel hedendaags klinken.'

Tekstueel lijkt Pergola een integraal verslag van De Greeuws lijdensweg. Regels als Because the apathy will crack me up in no time en Insanity becomes a state of mind spreken wat dat betreft boekdelen. Toch is er volgens hem geen sprake van een conceptalbum en is de verhaallijn min of meer toevallig ontstaan.

"De volgorde van de liedjes is puur bepaald volgens de muziek. Pas later besefte ik dat er een rode draad in zit. De nummers zijn nu eenmaal in die bewuste periode geschreven en de associaties die ik had verwijzen naar de dingen die me toen bezighielden. Ik heb alles heel sec opgeschreven. Dat is ook de reden waarom er geen tekstvel bijzit. De teksten van artiesten als Leonard Cohen of Bob Dylan zijn los gepubliceerd omdat het gewoon mooie poëzie is. Als je mijn teksten zou doorlezen oogt het al gauw als een opstel. Ze zijn nu eenmaal onlosmakelijk met de muziek verbonden. Dat is toch ook waar mensen het eerste naar luisteren.

Ik ben blij dat het me gelukt is om zo'n zwaar thema aan te pakken zonder te zwelgen in mijn ellende. Pergola is ondanks de onstaansgeschiedenis een erg vrolijke plaat geworden. Je hoeft trouwens niet te lijden om mooie muziek te maken, zolang je de lat maar hoog blijft leggen en dat houden we goed in de gaten. Ik voel me momenteel uitstekend en in die toestand wil ik nog heel veel fraaie platen maken. Liefst één per anderhalf jaar.'