Jasper van Vugt
22 januari 2024, 22:00

Onder de keukentafel is de sfeer gespannen. De twee zwart-witte katten van Jacob de Greeuw houden elkaar nauwlettend in de gaten, blazen even naar elkaar om uiteindelijk zonder kleerscheuren ieder huns weegs te gaan. De nijd is schijn. Net als bij hun baasje en de man tegenover hem, Robin Berlijn. Gepassioneerd en vol vuur discussiëren ze. De Greeuw stellig en snel, Berlijn stiller, meer laidback en af en toe wat weifelend zoekend naar de juiste bewoordingen, in kortere zinnen. Over oprechte muziek en het opzoeken van de pijn voor inspiratie, het gebruik van AI in de clip voor hun single Cincinatti en natuurlijk over Johan zelf, de band waarvan Jacob de Greeuw sinds de oprichting in 1996 spil en creatief brein is en waar Berlijn sinds 2018 gitarist van is.

The Great Vacation is het tweede album van de band waar Berlijn op te horen is. Het zesde album van de band had er veel eerder moeten zijn. Na comebackplaat Pull Up zat de band in een goede flow. “Het plan was om direct door te gaan”, legt De Greeuw uit. “Zonder corona was het album er twee jaar terug al geweest.” Meermaals uitgestelde en toen geannuleerde tou ees, en, toen de beperkingen opgeheven waren, een overvloed aan releases bij hun label Excelsior Recordings zorgden voor uitstel. ‘Een verplichte, weirde vakantie’ noemt De Greeuw de periode, waarin hij ook zijn moeder alzheimer zag krijgen en uiteindelijk overlijden. “Een nachtmerrieachtige schemertoestand waar je als muzikant niet mocht werken”, vult Berlijn aan. De Greeuw: “Toch heeft het ook zijn voordelen gehad; we hebben op een andere manier samen moeten werken doordat we plotseling over de telefoon moesten werken in plaats van bij elkaar te zitten. Die periode heeft inspiratie gebracht, als je kijkt naar de thema’s van de liedjes. Die gaan over verdwaald en ontheemd zijn, verlies en radeloosheid en het zoeken naar houvast.”

Depressies en corona

Het zijn thema’s waar De Greeuw in zijn privéleven bekend mee is en geregeld hun weg vinden in zijn liedjes. Wie de discografie van Johan bekijkt, ziet dat er relatief veel tijd tussen de verschillende albums zit; gemiddeld zo’n vijf jaar. De depressies waar hij af en toe aan lijdt, spelen daar een belangrijke rol in. “Tijdens corona zeiden mensen tegen mij ‘deze situatie zal voor jou wel meevallen. Jij bent het gewend’. Ik heb vaker periodes gehad dat ik mijn huis niet uitkwam omdat ik psychisch niet in orde was. Daarin vond ik een modus om houvast te vinden, in plaats van te verdwalen in gekte. Dan was ik op mijzelf en op mijn vrouw aangewezen. Maar weet je wat grappig is? Dat ik deze keer juist heel erg aan stond en muziek wilde maken. Juist dat gaf mij houvast. Het is voor mij belangrijk om te blijven scheppen. Dat geeft mijn leven zin.”

Als Johan heeft hij nu zes albums vol tijdloze, melodieuze en wat melancholieke gitaarliedjes gemaakt. Naast status als een van de beste liedjesschrijvers van Nederland bracht het hem onder meer naar Pinkpop en de Verenigde Staten. Een plek in de canon van de Nederlandse popmuziek werd verzekerd met de tweede en derde albums, respectievelijk Pergola en THX JHN, met Nederpopklassiekers als Tumble and Fall, Pergola en Oceans. Na album nummer vier (toepasselijk 4 geheten) stopte De Greeuw in 2009 met de band, om negen jaar later met Pull Up (2018) een comeback te maken. Daarop is Berlijn voor het eerst te horen, als gitarist. Zes jaar later is daar The Great Vacation. In het cd-boekje: all songs written by De Greeuw/Berlijn.

Lennon/McCartneygevoel

Dat is een kleine revolutie in de geschiedenis van de viermans-formatie. Het is immers altijd De Greeuw geweest die de liedjes schreef, slechts incidenteel met inbreng van een van de andere drie bandleden. En: de invloed van Berlijn hoor je. Het geluid is verbreed. Stoerder, met meer swag en wat punchier. “Dat is 100 procent Robins invloed”, zegt De Greeuw. “De verdeling was 50/50. Dat wilde ik ooit nog eens doen, zo’n Lennon/McCartneygevoel waarbij je ieder een stukje hebt en dat bij elkaar brengt. Voorheen was het zo dat ik een liedje schreef en het zo ook mijn ritme en melodielijn kreeg. Nu kwam Robin met een geile riff en moest ik daar iets bij verzinnen. Dat vond ik een uitdaging; hij is een echte gitarist, die technisch goed onderlegd is. Omdat we al een paar jaar met elkaar werken ontstaat er zo een soort symbiose waarin je elkaar aanvoelt. Dat was voor mij heel spannend; was dit nog genoeg van mijzelf en kreeg ik dat ongemakkelijke of euforische gevoel nog dat ik nodig heb om een goed liedje te schrijven? Ja dus.”

Hoe De Greeuw na al die jaren als enige verantwoordelijke componist dat stuur deels uit handen durfde te geven? Nou, doordat hij niet de controle kwijt was, zo legt hij uit. “Ik heb altijd open gestaan om met andere mensen te schrijven, maar daar kwam het niet van. Ook omdat ik wel een dominante persoonlijkheid kan zijn die zijn eigen ding wil doen. Het moet natuurlijk gaan. En dat gaat bij mij vaak wat moeilijker. Ik kan alleen werken met iemand die ik blind vertrouw, en Robin voelde direct vertrouwd.” Berlijn knikt. “Ik was fan van Jacob, hij stuurde wat schetsen op en ik voelde iets wat bij wat ik hoorde. Dat heb ik er bij gespeeld. Als ik voor 1 procent het gevoel had dat Jacob zich er ongemakkelijk bij voelde dan had ik het niet gedaan.”

Robin Berlijn werd in de jaren tachtig bekend als gitarist van gitaargroep Fatal Flowers, waar hij zich als zeventienjarige bij aansloot. Later dook hij ook op in de band van Ellen ten Damme, Kane en Moke. The Great Vacation is het tweede album dit jaar waarbij hij een grote vinger in de pap had als gitarist en componist: Greetings from Tear Valley And The Diamond Ae, van het na een lange afwezigheid teruggekeerde Alamo Race Track, is het andere.

Bron: Trouw.nl